የካህናት አገልግሎት፣ ኃላፊነትና ተግባር

የካህናት ኃላፊነትና ተግባር ቀድሞ መጻህፍተ ህግጋት ሳይጻፉ በብሉይ ሆነ በሐዲስ ኪዳን ከዘመነ አበው ጀምሮ እንደየዘመኑ አፈጻጸሙ ይለያይ እንጂ ሰፊ እንደሆነ ይታወቃል፡፡

በመሠረቱ ክህነት፣ ጠቅለል ባለ መልኩ ሲታይ፣

  • በእግዚአብሔር ፊት ቆሞ ማገልገል፣
  • የአምልኮ ሥርዓት መፈጸምና ማስፈጸም፣
  • ሕዝብን መጠበቅና መምራት፣
  • ስለ ራስ፣ ስለ ሕዝብና ስለ ሀገር ጸሎትና መሥዋዕት ማቅረብ፣
  • ሕዝብን መጠብቅና መምራት፣

ማስተማር፣ በአጠቃላይ የእግዚአብሔር እንደራሴ መሆን ሕዝብን ለማገልግልና ለመጠበቅ፣ ሕዝባውያን ወይም ምዕመናን ሊፈጽሙዋቸው የማይችሉትን አገልግሎቶች ለማበርከት ከእግዚአብሔር ለተጠሩና ለተመረጡ ሰዎች የሚሰጥ መንፈሳዊ ኃይል እንደሆነ እናውቃለን፡፡ ክህነት ከምንጩ ከመሰረቱና ከመገኛው፣ ከመንፈስ ቅዱስ የሚሰጥ ሆኖ ሰማያዊና ምድራዊ መግቦትን ያካተተ ሐላፊነት ነው፡፡ ግብረ 6፡1-7፡፡ 20፡28፡፡ 1ኛ ጢሞ/4፡16፡፡ ጴጥ፡ 5፡2-4፡፡

ክህነት ለዚህ ታላቅ ሐለፊነት ለተዘጋጀና ለተጠራ ሰው የተሰጠ ሥልጣን ከሆነ፣ ካህንም የእግዚአብሔርን ሕዝብ ይጠብቅና ያገለግል ዘንድ ከእግዚአብሔር የተጠራ እንጂ በሰው ልዩ ፍላጎትና ኃይል የሚሾም አለመሆኑን ማወቅና መረዳት ለአገልግሎቱም መዘጋጀት ግዴታ ነው፡፡

ለዚህም ነው ሐዋርያው ቅዱስ ጴጥሮስ ‹‹ወአንትሙኒ ጽንዑ ከመእብን መንፈሳዊ ወኩኑ ታቦተ መንፈሳዌ ለክህነት ቅድስት ወንጽሕት ከመታቅርቡ ወታዕርጉ መሥዋዕተ መንፈሳዌ ዘይሰጠወክሙ እግዚአብሔር በእደዊሁ ለኢየሱስ ክርስቶስ፡፡›› ….ማለት፣ ‹‹እናንተ ደግሞ እንደ ሕያዋን ድንጋዮች ሆናችሁ በኢየሱስ ክርስቶስ ለእግዚአብሔር ደስ የሚያሰኝ መንፈሳዊ መስዋዕትን ታቀርቡ ዘንድ ቅዱሳን ካህናት እንድትሆኑ መንፈሳዊ ቤት ለመሆን ተሠሩ፡፡›› ያለው፣ 1ኛ ጴጥ፣ 2፡5-6፡፡

እንግዲህ ረዘም ያለ ታሪክ ያለውን ክህነታዊ የትምህርት አገልግሎት፣ በዘመነ አበው፣ በዘመነ ኦሪትና በዘመነ ሐዲስ በሚል ርእስ ለይተን አጠር ባለ መልኩ እንደሚከተው ለመመልከት እንሞክራለን፡፡

1.    የክህነት አገልግሎት በዘመነ አበውና በዘመነ ኦሪት፡፡

በዘመነ አበው የክህነት አገልግሎት በቤተሰብ ሐላፊ አማካይንነት ይከናወን ነበር ማለትም አንድ ሰው የቤተሰብ ሐላፊ በመሆኑ ብቻ መስዋትን የማቅረብ ሥልጣን ሲኖረው በዘመነ ኦሪት ግን የክህነት አገልግሎት፣ በተለዩና ለዚህ አገልግሎት በተጠሩ ሰዎች ብቻ የሚከናወን ሆነ፡፡ ከኦሪት ዘፍጥረት ምዕራፍ 14 ላይ እንደምንረዳው፣ የሰላሙ ንጉሥ መልከ ጼዴቅ ስለ አሻሿሙ ምሥጢርና በዘመኑ ይፈጸም ስለነበረው የክህናት አገልግሎት ሥርዓት በመጽሐፍ ቅዱስ በስፋት የተጻፈ መረጃ ባይኖርም፣ የልዑል እግዚአብሔር ካህን፣ የሰያሜ ካህናት የኢየሱስ ክርስቶስ ምሳሌ ሆኖ እንደቀረበ ግን እንረዳለን፡፡ ዘፍ፡ 14፡17-20፣ መዝ፡109/110፡4፡፡፣ ዕብ፡5፡6፡6፡20፡7፡1-22፡፡

መልከ ጼዴቅ ለአብርሃም የሰጠውን በረከት ስንመለከት ዛሬ ካህናት ለምዕመናን ለሕፃናት ለእናቶች የሚሰጡት በረከት ምን መሆን እንዳለበት እንድናስብ ይጋብዘናል፣ ከጦርነት ማግስት በረከት ያገኘው አብርሃምን ስናስብ ዛሬ ሰላም አጥተው ዕድገታቸው በሚቀጭ ሕፃናት፣ ደህንነታቸው ለማይጠብቅ እናቶች የምናቀርበው በረከት ምን እንደሚሆን እንድናጤን ያስገድደናል፡፡
ከላይ በተገለጸው መልኩ ያገለግል በነበረው በሥርዓተ አበው ምትክ ሥርዓተ ኦሪት በተሰራ ጊዜም ለክህነት አገልግሎት የሚመረጡ፣ ነውረ ሥራ የሌለባቸው (ያልተገኘባቸው) የአሮን ልጆችና የልጅ ልጆች ሆኑ፡፡ ዘሌ፡21፡16-24፡፡

የካህናተ ኦሪት፣ መደበኛ ሐላፊነት ተግባር፣ መስዋዕትን ማቅረብ ሆኖ፣ የበዓላት አከባበር ሥርዓትን መጠበቅና ማስጠበቅ፣ መጻሕፍተ ኦሪትንና ነቢያትን ማንበብና መተርጎም ቋሚ ሥራቸው ነበር፡፡
ካህናተ ኦሪት፣ የሕዝቡን ንጽሕናና ጤንነት ማስጠበቅም ከአገልግሎታቸው ዘርፍ አንዱ ነበር፡፡
1ኛ. ዘዳ፣ 28፡1-5፡፡            2ኛ. ዘኁ፡15፡40፡፡
3ኛ. ዘኁ፡18፡5             4ኛ. ዕዝ፡2፡63፡፡
5ኛ. 2ኛ፡ዜና፡መ፡15፡3፡፡        6ኛ. ኤር፡18፡18፡፡
7ኛ. ሕዝ፣ 7፡26፡፡            8ኛ. ሚክ፡3፡11፡፡

ካህናተ ኦሪት ሊቃነ ካህናትና ሌዋውያን በሚሉ ዐበይት መደቦች የሚከፈሉ ሲሆን፣ የሥራ መደባቸውም እንደየምድባቸው የሚከፋፈል ይሆናል፡፡
ካህናተ ኦሪት ሓላፊነታቸውና ተግባራቸው ከሁሉ የከበደ እንደሆነ ቢታወቅም ከጊዜ በኋላ ግን ዓላማቸውን ለውጠው በሰማያዊ ክብር ፋንታ ምድራዊ ክብርን ሽተው (ታይታ) ለተርእዮ ብቻ የሚንቀሳቀሱ ሆነው ተገኝተው ስለነበር መድሐኔታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ይህን ዓለም በይቅርታ በጎበኘበት ወቅት የጸሐፍትንና የፈሪሣውያንን ከንቱነትና ግብዝነት ተመልክቶ በስምንት ዓበይት ነጥቦች መስሎ ወቅሶአቸዋል፡፡ ማቴ 23፡13-36፡፡

መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ፣ ክህነታዊ ግዴታቸውን ወይንም የኖላዊነት ሓላፊነታቸውን ባልተወጡ ፈሪሣውያን ተግሣፁን በዚህ ሥእላዊ መግለጫ አሳየ እንጂ፣ ቀደም ሲል ሥርዓተ ኖሎት ሲጓደል፣ ሕዝቡ በመንፈሳዊም ሆነ በማኅበራዊ ሕይወቱ ሲበድል እግዚአብሔር በተለያዩ ወቅቶች ካህናቱን ገሥጾአል፡፡ በነቢዩ በሕዝቅኤል የተነገረውን ቃል ስንመለከት ‹‹የማሠማርያዬን በጎች ለሚያጠፋና ለሚበትኑ እረኞች ወዮላቸው ይላል እግዚአብሔር፡፡ ስለዚህ የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር ሕዝቤን ስለማይጠብቁ እረኞች እንዲህ ይላል፡፡ በጎቼን በትናችኋል አባራችኋልም፣ አልጎበኛችኋቸውምም፡፡ እነሆ የሥራችሁን ክፋት እጎበኝባችኋለሁ ይላል እግዚአብሔር፡፡›› የሚል ሆኖ ስናገኘው፣ በሕዝቡና በካህናቱ መካከል ያለውን የመግቦትና የኖላዊነት ሥራ ሲጓድል የእግዚአብሔር ተግሣጽ ምን ያህል እንደሚበረታ እንረዳለን፡፡ ሕዝ፡34፡1-16፡፡

የካህናት ሓላፊነትና ተግባር በአዲስ ኪዳን

ከዚህ በላይ የተመለትነው የካህናተ ኦሪትን የክህነታዊ አገልግሎት አፈጻጸምን በአጭሩ ነበረ፡፡ ቀጥሎም የካህናተ ወንጌልን ጥሪ፣ የሥራ ሓላፊነትንና ተግባርን እንመለከታለን፡፡
የካህናተ ሐዲስ ሥልጣን እንደ ካህናተ ኦሪት በዘር የሚወረስ፣ በይገባኛል የሚገኝ መብት ሳይሆን አካላዊ ቃል ኢየሱስ ክርስቶስ ከማይሰፈር ብዕሉ ለሰው ልጅ በሰጠው ጸጋ መሰረት ጥሪውን ተቀብለው ለሐዋርያዊ አገልግሎት ለሚሰለፉ ሰዎች የተሰጠና የሚሰጥ፣ ሀብተ መንፈስ ቅዱስ እንደሆነ እናውቃለን እናምናለን፡፡ ሢመተ ክህነት ከሊቀ ካህናት ከኢየሱስ ክርስቶስ ለሰው ልጅ የተሰጠ ጸጋና ሰማያዊ በረከት በመሆኑ፣ ድኅነተ ነፍስን ማስገኘት ካልተቻለው ከካህናተ ኦሪት የተለየ፣ ለካህናተ ኦሪት ያልተሰጠ ኃይልና ሥልጣን የተገኘበት ሰማያዊ ሐብት ነው፡፡

ካህን፣ ጠባቂ፣ መምህር፣ በእግዚአብሔር ፊት የሚቆም የእግዚአብሔር አገልጋይ፣ የሕዝብ መሪ አስተማሪ ኖላዊ መንፈሳዊ አባት ሆኖ የዓለምን ሕዝብ ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ለመጥራት የተሰለፈ የእግዚአብሔር ሕግ አስፈጻሚ በመሆኑ ሓላፊነቱ ነፍስን የመጠበቅ ሓላፊነት ብቻ አይሆንም፣ በደዌ ሥጋ የሚፈርሰውን የእግዚአብሔርን ሕንፃ መጠበቅም ሓላፊነቱ ነው፡፡
ካህናት፣ እንግዲህ ሂዱና አሕዛብን ሁሉ በአብ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ እያጠመቃችኋቸው ያዘዝኳችሁንም ሁሉ እንዲጠብቁ እያስተማራችኋቸው ደቀመዛሙርት አድርጓቸው እነሆ እኔ እስከ ዓለም ፍጻሜ ሁል ጊዜ ከእናንተ ጋር ነኝ፡፡ የሚለውን አምላካዊ አዋጅ ለመፈጸም ሥልጣን የተሰጣቸው የእግዚአብሔርን መንጋ ለመጠበቅ እንዲሰለፉ፣ ደዌ ሥጋንና ደዌ ነፍስን እንዲፈውሱ፣ ሙታነ ሥጋንና ሙታነ ነፍስን እንዲያስነሱ፣ አጋንንትን እንዲገዙ ኃይልና ሥልጣን የተሰጣቸው የክርስቶስ እንደራሴዎች፣ ይሕይወት ጎዳና መሪዎችና የመንግስተ እግዚአብሔር በረኞች ናቸው፡፡ ማቴ፡19፡19፡፡ 18፡18፡፡ 28፡19፡፡

ዛሬ የዚህ ሥልጣን በረከት ባለቤቶች የሆኑ፣ በዚህ ጸጋ የበለጸጉ ካህናት መንፈሳዊ ኃይላቸውን በሰው ሕይወት ላይ በሰለጠኑት ደዌያት ላይ ማሳየት ይጠበቅባቸዋል፣ ዛሬ በሰው ልጅ ድኅነት ላይ ማነቆ ሆኖ የሚታየው የኋላ ቀርነት ቀንበር ፈቺዎች እንዲሆኑ በተስፋ የሚጠበቁ የእግዚአብሔር መንጋዎች (የምእመናን) በረከት ናቸው፡፡ መድኃኒታችን የኢየሱስ ክርስቶስ ‹‹ዓሥራ ሁለቱን ሐዋርያት ወደ እርሱ ጠርቶ በአጋንንት ሁሉ ላይ፣ ደዌንም ይፈውሱ ዘንድ ኃይልንና ሥልጣንን ሰጣቸው፡፡ የእግዚአብሔርንም መንግስት እንዲሰብኩና ደዌዎችንም እንዲፈውሱ ላካቸው፡፡ ተብሎ መጻፉን እናውቃለንና ነው፡፡ ሉቃ፡ 9፡1-2፡፡

ካህናተ እግዚአብሔር ሰይፈ መንፈስ ቅዱስን አንግበው ቃለ ወንጌልን ተጫምተው ዲያብሎስንና ሠራዊቱን ሊወጉ የተሰለፉ የእግዚአብሔር ሠራዊት ናቸው፡፡ ካህናት፣ በእግዚአብሔር ጥበብ የሠለጠኑ ሆነው ደዌ ሥጋንና ደዌ ነፍስን የሚፈውሱ የምዕመናን ሐኪሞች ናቸው፡፡  ወደ ዓለም የሚላኩት ካህናት ዓላማቸውን ለማስፈጸም ክህነታዊ አገልግሎታቸውን የተሟላ እንዲሆን ለማድረግ ጥበብና የውሃትን ገንዘብ ማድረግ እንዳለባቸው ተነግሮአቸዋል፡፡ ‹‹ወናሁ አነ እፌንወክሙ ከመአባግዕ ማእከለ ተኩላት፣ ኩኑ እንከ ጠቢባነ ከመአርዌ ምድር ወየዋሃነ ከመርግብ ተብሎ ተጽፏል፡፡ መቴ፡10፡1፡፡ ሉቃ 10፡3፡፡

ይህን ታላቅና ከባድ ኃላፊነት የተሸከመ ካህን፣ በተኩላዎች መካከል ገብቶ፣ በጥበብና በየዋህነት እየተመራ፣

  • የእግዚአብሔርን መንጋ መጠበቅ
  • የጠፋውን መፈለግ
  • የባዘነውን መመለስ
  • የደከመውን ማጽናናት
  • የታመመውን ማከም
  • የተሰበረውን መጠገን
  • በጨለማው ዓለም የሚኖረውን ሕይወት በኢየሱስ ክርስቶስ የብርሃን ጉዳና እንዲመላለስ ማድረግ፣
  • አልጫውንና መራራውን ዓለም ለውጦ ማጣፈጥ ኃላፊነቱና ተግባሩ በመሆኑ ይህን ኃላፊነት ተወጥቶ የማያልፈውን የክብር አክሊል ለመቀዳጀት የሚያስችል ዓቅም ብቃትና ሙሉ ፍላጎት ይዞ መነሳት እጅግ አስፈላጊና ወሳኝ ነው፡፡ ሕዝ፡34፡1-31፡፡ 1ኛ፡ ጴጥ፡5፡2-4፡፡

ካህን የወገኖቹን ችግር ችግሩ ኃዘናቸውንም  ኃዘኑ አድርጎ ሲያዝኑ አዝኖ ሲያለቅሱ አልቅሶ ሲደሰቱ ተደስቶ በማጽናናቱ፣ በምክሩና በትምህርቱ የሻከረውን ልብ የሚያለዝብ ያዘነውንም የሚያጽናና የሥነ ልቡና መምህር ወይም ሳይኮሌጂስት ነው፡፡ ሮሜ፡12፡15፡፡ መዝ፡34፡13-14፡፡
ካህን መምህረ ሕግ ወሥርዓት ከመሆኑም ሌላ ለሚጠብቀው መንጋ ራሱን አሳልፎ የሰጠ በመሆኑም የሚያስበውና የሚጨነቀው ስለሰው ልጅ መንፈሳዊ ሕይወት ብቻ አይደለም፡፡ ዘእንበለ ሥጋ ኢትቀውም ነፍስ መባሉ ለእንዲያው አይደለምና ሰው ነፍስና ሥጋውን ማኖር የሚስችለውን ጥረት ልማት እንዲያደርግ ሥጋዊና መንፈሳዊ መግባባቱን ለማረጋገጥ ማስተማር ሓላፊነቱና ግዴታው ነው፡፡ ዘፍ፡2፡15፡፡ 3፡19፡፡ ኩፉ፡4፡9፡፡ 5፡7፡፡ ማቴ፡5፡13-16፡፡

የእውነተኛ ዕረና መመዘኛ ነጥቦች

የክህነት አገልግሎት ሰማያዊና ምድራዊ መግቦት ከሆነ ለዚህ ከባድ ኃላፊነት ብቁ ሆኖ ቸር ጠባቂና ታማኝ የክርስቶስ አምባሳደር እኔ ነኝ ብሎ በልበ ሙሉነት የሚቀርቡ ሰው እሱ ማነው ቢባል ሁኔታው ከባድ ሆኖ ሊታይ ይችላል፡፡ ነገር ግን ቅ/ጳውሎስ በዚህ ሐዋርያዊ አገልግሎት ለመሰለፍ መመኘት ከሁሉ የበለጠ መልካሙን ሥራ መመኘት መሆኑን ስለ አንቀጸ ካህናት በጻፈው መልእክቱ፣ ‹‹እሙን ነገር ዘይፈቅድ ይሠየም ጳጳስ ሠናየ ግብረ ፈተወ፡፡›› ካለ በኋላ ለክህነት አገልግሎት የሚሰለፍ ሰው፡-

  1. ዘአያደሉ ለገጽ፡፡ በፍርድ በብያኔ፣ በጸሎት፣     አይቶ የማያዳላ፡፡
  2. ዘኢያፈቅር ንዋየ፡፡ ኃላፊውን ነብት የማይወድ፣
  3. መፍቀሬ ነገድ ወዘሠናይ ምግባሩ፣
  4. ዘአንጽሐ ርዕሰ ጻድቅ ወኄር፣
  5. ዘምሁር ቃለ ሃይማኖት መምህር ወመገሥጽ በትምህርተ ሕይወት ወይዘልፎሙ ለእለ ይተዋስኡ በማለት መመዘኛዎቹን አስቀምጦአቸዋል፡፡ 1ኛ ጦሞ፡3፡1-7፡፡ ቲቶ 1፡5-9፡

የአንድ ካህን ዋና ዓላማውና ተግባሩ የወንጌል ገበሬ ሆኖ መንግስተ እግዚአብሔርን ለመስበክ መሰለፍ ነው፡፡ ስለሆነም የሚከተሉትን መርሖች ቀዳሚና ቋሚ መርሕ አድርጎ መንቀሳቀስ፣ አስፈላጊ ይሆናል፡፡

1.    የወንጌል አገልግሎትን አውቆ ማሳወቅ

የወንጌል አገልጋይ፣ ሐዋርያ፣ ካህን፣ የሚል ክብር የተሰጠው ሰው፣ የወንጌልን መሠረተ ሐሳብ በሚገባ ሲያውቅ በቂ አገልግሎት ማበርከት ይችላል፡፡ ለትምህርተ ወንጌል መስፋፋት ወሳኙ ኃይለ መንፈስ ቅዱስ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ኃይለ እግዚአብሔር በሰባኪው ላይ አድሮ ሥራውን እንዲሰራ ግን ፈቃደ እግዚአብሔር ከመጠየቅ ጋር ከአንድ መምህር ወንጌል ከሚፈለጉ በርካታ ቁም ነገሮች ጥቂቶቹን ብናስታውስ፣ የሚከተሉትን መጥቀስ ይቻላል፡፡እነዚህም፡-

  1. የሰባኪውን ችሎታና ብቃት ማጠናከር፣
  2. ለመልካም ሥነ ምግባር ራስን ማስገዛት፣
  3. አርአያ ክህነትን ማክበር (መከተል)
  4. የሰማዕያንን (የተሰባክያንን) ዓቅም መመጠን፣
  5. ርእስን ጠብቆ ማስተማር መቻል፣
  6. ጊዜን በአግባቡ መጠቀም፣
  7. ምስጋናንና ተግሣጽን ለይቶ መጠቀም፣
  8. የሚሰጠው ትምህርት በዝግጅት ሆኖ ለሁሉም ግልጽ እንደሚሆን ማረጋገጥ፣
  9. ወቅትን የተከተለ ገላጭ ምሳሌን መጠቀም፣
  10. ቃለ ወንጌልን ከውዳሴ፣ ከንቱ፣ ከአጓጉል ነቀፋ ነፃ በሆነ መልኩ ማስተላለፍ እንጂ ጥላቻን አለመቀላቀል፣ ራስንም አለመስበክ፣ የሚሉ ናቸው፡፡

3ኛ መልካም ሥነ ምግባር፣

ክርስቲያናዊ ሥነ ምግባር፣ በእያንዳንዱ ክርስቲያን ሕይወት ላይ እንዲገኝ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑ ከታመነበት ይልቁንም፣ ለዚህ አብነት መሪና ፊታውራሪ ሆኖ መገኘት ያለበት መምህረ ወንጌል ነው፡፡ አንድ ሐዋርያ ወይም አንድ ካህን አርአያነቱ ምን ያህል ለምዕመናን ጠቃሚ እንደሚሆን ቅዱስ ጳውሎስ ደቀ መዝሙሩን ጢሞቴዎስን ሲመክር እንዲህ ብሎአል፡፡ ‹‹ከመዝ መሀር ወገሥጽ፤ ወአልቦ ዘያስተአብዳ ለውርዙትከ፤ ወኩኖሙ አርአያ ወአምሳለ ለመሃይምናን በቃልከ፣ ወበምግባሪከ፣ በፍቅር ወበሃይማኖት ወበንጽህ፡፡ እንዋዲህ ምከር አስተምር ሕፃንነትህን የሚንቃት አይኑር፤ በቃልህም በሥራህም ለመሃይምናን አርአያ ምሳሌ ሁናቸው፡፡

በፍቅር በሃይማኖት በንጽሕናም፡፡… ዘንተ አንብብ ወበዝ ሀሉ ከመ ይትዐወቅ ስላጤከ በኩለሄ፡፡……. ይህን አንብብ በዚህ ጸንተህ ኑር፤ ፍጹምነትህ በሁሉ ይታወቅ ዘንድ፡፡ ይህን ብታደርግ ራስህንም የሚሰማህንም ታድናለህ፡፡ 1ኛ/ ጢሞ፡ 4፡11-16፡፡ የወንጌል ዓላማዋና አገልግሎት፣ ሰውን ወደ እግዚአብሔር ማቅረብ ጨለማው ዓለም በብርሃን እንዲመላለስ፣ ከዲያብሎስ ባርነት ነጻ ሆኖ የእግዚአብሔርን መንግስት ወራሽነቱን እንዲያረጋግጥ ማድግ ነው፡፡ መራራው ዓለም በቃለ ወንጌል ጣፍጦ ጣዕም እንዲኖረው ማድረግ የሚቻለው፣ በጨለማው ዓለም ብርሃን የሚበራው፣ አልጫውን ዓለም ለማጣፈጥ የተሰጠውን ሰማያዊ ጸጋ በአግባቡ መጠቀም የሚችል ሐዋርያ ሲኖር ነው፡፡

በሰባኪውና በተሰባኪው መካከል የዓላማ አንድነት፣ መግባባትና መተማመን ሲኖር፣ የወንጌልን አገልግሎት የሰመረ ያደርገዋል፡፡ የመምህረ ወንጌል መንገድ ቀና ከሆነ ምዕመናንም፣ ከተንኮል፣ ከቂም፣ ከበቀልና ከክፉ ነገር ሁሉ ርቀው ወደ እግዚአብሔር በምታደርሳቸው ጎዳና የመጓዝ ዕድል ያገኛሉ፡፡ በጠባቂው በመንጋው መካከል መግባባት መደማመጥና መተማመን ካለ ሐዋርያው፣ ነስሑ እስመ ቀርበት መንግሥተ ሰማያት ሲል፣ ምእመናንም፣ ምንተ ንግበር ይላሉ፣ መምህረ ወንጌሉ፣ ግብሩኬ እንከ ፍሬ ሠናየ ዘይደልወክሙ ለንስሓ ወትነሥኡ ጸጋሁ ለመንፈስ ቅዱስ፣ ሲል ሕዝበ ክርስቲያኑም ልባቸው ይከፈታል፡፡ ኦሆ፣ እሺ በጀ የሚለውን ቋንቋ የአፍመፈቻ ቋንቋቸው ያደርጋሉ፡፡ አንደበታቸው ለጸሎት እጃቸው ለምጽዋት የተዘጋጀ ይሆናል፡፡ እንዲህ ሲሆንም የወንጌል አገልግሎት የሠመረ መሆኑን ማረጋገጥ ይቻላል፡፡ ግብ፡ሐዋ፡2፡37-40፡፡ ምዕ፡3፡19፡፡

4ኛ/ በወንጌል አገልግሎት አለማፈር

በማንኛውም ሥራ ውጤት ማስገኘት የሚቻለው አምነውበት ሲሰሩ ነው፡፡ ይልቁንም ትምህርት ወንጌል፣ ፍጹም የሆነ መጥዎተ ርእሰን ይጠይቃል፤ ለዚሁም ቅዱስ ጳውሎስ የሚከተለውን ያስተምረናል፡፡

  • ‹‹እስመ ኢየኃፍር ምህሮ ወንጌሉ እስመ ኃይሉ ለእግዚአብሔር ውእቱ ዘይሐይዎሙ ለእለ የአምኑ ቦቱ፡፡ ወንጌሉን ማስተማርን አላፍርም፤ የእግዚአብሔር ኃይሉ ስለሆነ ያመኑበትን ሁሉ የሚያጽናናቸው፡፡›› ሮሜ፡1፡16፡፡
  • ‹‹እስመ አኮ መንፈሰ ፍርሐት ዘወሀበነ እግዚአብሔር ዘእንበለ መንፈስ ኃይል ወንጽሕ ወተፋቅሮ ወጥበብ፡፡ እግዚአብሔር የፍርሐት መንፈስን የሰጠን አይደለም የኃይል፣ የንጽሕና የፍቅር የጥበብ መንፈስን እንጂ፡፡ እንግዲህ ለጌታችን ስለመመስከር አትፈር፣ እኔንም እስረኛውን አታሳፍረኝ፣ በእግዚአብሔር ኃይል ለማስተማር ድከም እንጂ፡፡ ‹‹ 2ኛ/ ጢሞ፣ 1፡7-8፡፡

5ኛ/ የሰማዕያንን ዐቅም መመጠን

የማስተማር ዘዴ፣ ልዩ ሥልጠና የሚያስፈልገው፣ ጥልቀትና ምጥቀት ያለው ሙያ እንደሆነ ይታመንበታል፡፡ በዚህ ሙያ የሚመደቡ መምህራንም የሥነ ልቡና ጠበብት በመባል ይታወቃሉ፡፡ ሙያቸውን በተግባር ለመተርጎም የሚጠበቅባቸው ጥረት ልዩ ነው፡፡ ትምህርታቸውን ከሰው ኅሊና ለመቅረጽ የእያንዳንዱን ሰው ማንነት ፍላጎትና አቅም ይለካሉ፡፡ ሰውን ወደ ትምህርት የሚያገቡት በመናገር ብቻ ሳይሆን ሰውን በመምሰል ነው፡፡ ይህንኑ ብልሃት ቅዱስ ጳውሎስም ሲጠቀምበት እንመለከታለን፡፡

6ኛ/ የሚገባ ተግሣፅ

ብዙ ሰዎች ተግሳፅ አስፈላጊ አይደለም፣ የሚል አመለካከት አላቸው፡፡ ነገር ግን ተግሣፅና ምስጋና ጊዜያቸውን ጠብቀው ሲነገሩ እኩል አገልግሎት አላቸው፤ምስጋና አለቦታው ገብቶ ሲነገር የሚጎዳውን ያህል ተግሣፅም አለቦታውና አለጊዜው ሲነገር ይጎዳል፡፡ ምስጋና በሚጋባ ሲነገር የሚጠቅመውን ያህል ተግሣፅም በአግባቡ ሲነገር ጥቅሙ በእጅጉ የጎላ ይሆናል፡፡

7ኛ/ ምእመናንን ማበረታታት

ምእመናን በሃይማኖት የጸኑ፣ በምግባር የቀኑ ይሆኑ ዘንድ በሞራል ሊገነቡ ይገባል፡፡ እንደዚህ ሲባል ግን ከላይ እንደተጠቀሰው በእውነት ላይ የተመሰረተ ምስጋና፤ ሞራላቸውን ይገነባል ለማለት እንጂ ባልሰሩት ይመስገኑ ማለት አይሆንም፡፡ የማይገባ ምስጋና ስድብ ነው፡፡ የሚገባ ምስጋና ግን ትልቅ ሽልማት ነው፡፡

መንፈሳዊ ትምህርት (ሥልጠና)

ቅዱስ መጽሐፍ እንደሚነግረን በቅዳሜ ገብረ እግዚአብሔር ሰማየ ወምድረ /በመጀመሪያ እግዚአብሔር አምላክ ሰማይንና ምድርን ከፈጠረ በኋላ በመጀመሪያው የሥነ ፍጥረት ቀን ቅዱሳን መላዕክትን ፈጥሮ ተሰወረባቸው መላዕክትም መኑ ፈጠርነ ወእምአይቴ መጻዕነ ማን ፈጠረን ከየትስ መጣን /ተገኘን / የሚለውን የምርምር ሀሳብ አንስተው ሲወያዩ አላዋቂ ዲያብሎስ ሁሉም ቅዱሳን መላዕክት በቦታ አቃማመጥ ከእርሱ በታች ሁነው ስለአያቸው እኔ ፈጠርኳችሁ አላቸው ቅዱሳን መላዕክትም በቦታ ከሆነ እኛ ከእኛ በታች የሆኑትን አልፈጠርንም በማለት የመመራመር ሥራቸውን ቀጥለው በአሉበት ሰዓት ሊቀ መላዕክት ቅ/ገብርኤል “ንቁም በበህላዌነ እስከ ንረክበ ለአምላክነ” ፈጣሪያችን አምላካችን እግዚአብሔርን እስከ ምናገኘው ድረስ ሁላችንም በተፈጠርንበት ሕልውና ፀንተን ልንኖር ይገባናል የሚለውን ትምህርት ለቅዱሳን መላዕክት በመንገሩ /በማስተማሩ/ የማረጋጊያ፣ የማጽናኛ ፣ ትምህርት ሰጥቷል ይህንን የማረጋጊያ ትምህርት በአግባቡና በጥልቀት ሰንመለከተው የመማር ማስተማር ሥራ የተጀመረበት ወቅት መሆኖን ቅዱሳን መጻሕፍትና ሊቃውንት ቤተ ክርስቲያን ያረጋግጡልናል፡፡

እግዚአብሔር አምላክ የሰው ዘር የሆነውን አዳምን በመልኩና በምሳሌው ከፈጠረ በኋላ ባለግዕዛን አእምሮ /ነጻ አእምሮ/ ሰጥቶ የማወቅ የመመራመር ጥበብንና እውቀትን ከመሰጠቱም ሌላ የሚበሉና የማይበሉ ዕጽዋትን ነግሮና አስተምሮ የማይበላው የተከላከለውን በልቶ ቢገኝ የሞት ሞት እደሚሞት አምላካችን በሰው ዘር ታሪክ የመፍጠርና የማስተማር ሥራውን በአዳም እንደ ጀመረ ቅዱስ መጽሐፍ ይነግረናል፡፡

የአዳም ሦስተኛ ዙር የሆነውና እግዚአብሔርን በማገልገል የሚታወቀው ደገኛው ሰው ሄኖስ በሰማይ ላይ የተጻፈ ጽሁፍን አይቶና ተመልክቶ ዛሬ ለብዙ ቅዱሳት መጻሕፍት መጻፍና በዓለም ለሚገኙ ልዩ መጻሕፍትና የምርምር ሥራዎች መከናወን በዚያን ጊዜ ለነቢዩ ሄኖስ በደፍደፈ ሰማይ ተገልጦ የታየው ጽሁፍ እንደሆነ ታሪክ ይነግረናል፡፡ ምንም እንኳን ያ ዘመን ትምህርቱም ሆነ ታሪኩ የሚነገረውና የሚተረክው ጽሁፍ የማይከናወንበት የሕገ ልቡና ዘመን ቢሆንም የአጻጻፍ ሁኔታ /ጽሁፍ/ የተገለጠበት ጊዜና ወቅት ነበርና የጽሁፍ ትምህርት የተጀመረበት እንደሆነ ሊቃውንት በምርምር ሥራቸው ዘግበውት ይገኛል፡፡

ሰዎች በምድር ላይ እግዚአብሔርን መበደል በጀመሩበት ወቅት ጻድቁንና ንጹህ ሕሊና ያለውን ኖኅን አስነስቶ የበደሉ ሰዎችን አስተማሪ ትምህርቱን አልቀበል በማለት በደላቸው እየበዛ በሄደ ቁትር ኖኅና ልጆቹ የሚድኑበትን የጥበብና የእምነት ትምህርት ኖኅ ተምሮና ተመራምሮ ከእግዚአብሔር ቁጣና መቅሰፍት ራሱንና ቤተሰቡን አዳነ ከጥፋት ውሃ በሰላም ኖህ በተማረው ትምህርት ለእግዚአብሄር መስዋዕት አቀረበ የእግዚአብሔርን አዳኝነት ለልጆቹና ለቤተሰቡ አስተማሪ ከእግዚአብሔርም በረከትን አገኘ፡፡

የእውነተኛው ሊቀ ካህናት ኢየሱስ ክርስቶስ ምሳሌ የሆነው አንተ ካህኑ ለዓለም በከመ ሲመቱ ለመልከ ጼዴቅ ተብሎ የተነገረለት አባት እናት የትውልድም ዘመን የሌለው ለዘመኑ ጥንት ለሕይወቱም ፍፃሜ የሌለው መልከ ጼዴቅ ከእግዚአብሔር የተማረውንና በተሰጠው የሥልጣነ ካህናት ማዕረግ አብርሃምን እንዳሰተማረው እንደባረከውና አብርሃም ከአገኘው ሀብት ሁሉ ከአሥር አንዱን /አስራቱን/ ለእግዚአብሔር መስጠት እንዳለበት የነገረውና የሐዲስ ኪዳን መስዋዕት ምሳሌውን አብርሃም ያወቀውና የተማረው ከመልከ ጼዲቅ እንደሆነ ቅዱስ መጽሐፍና መተርጎማን ሊቃውንት ይነግሩናል፡፡

አበ ብዙኃን ተብሎ የተነገረለት አብርሃምም የእግዚአብሔርን ህልውና /መኖር/ ተመራምሮ የአወቀ ከመልከ ጼዲቅና ከእግዚአብሔር በአገኘው ትምህርትና በረከት ለልጆቹና ለተከታዮቹ ነገረ አስተማረ፡፡ 

ከዚህ በላይ ያለው አጭር ታሪክ ስንመለከት ሕገ ኦሪት መጻፍ እስከ ጀመረበት ጊዜ ብዙ ቅዱሳን አበው ከእግዚአብሔር በአገኙት ጥበብና ዕውቀት ተምረውና ተመራምረው ከመዝ ይቤ እግዚአብሔር እግዚአብሔር እንዲህ ይላል እያሉ ሕዝቡን ያስተምሩ ነበር፡፡ እግዚአብሔርን ብቻ እንዲያመልኩ ከእርሱ በስተቀር ሌላ አምላክ እንደሌለ የአስተማሩበትና ዘመኑም ሕግ ያልተጻፈበት በሕገ ልቡና እግዚአብሔርን አውቀውና አዳኝነቱንም ተረድተው ያአስተማሩበት እንደሆነ የታሪክ ሂደት ያስረዳናል፡፡ ይህን ታሪክ ስንመለከት በብሉይ ኪዳንና በአዲስ ኪዳን ዘመን ለተነሱት ታላላቅ ቅዱሳን ነቢያት ሐዋርያት ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን የትምህርትና የምርምር ሥራዎቻቸው ዋና መነሻ ታሪክ እንዲሆን ተረድተናል /እንረዳለን/፡፡

የመንፈሳዊ ትምህርት አሰጣጥ

በሕገ ኦሪት

እግዚአብሔር አምላክ ለሙሴ የእምነት ሕግንና ሥርዓትን አስተምሮ ሰጠው ለልጆቹም ሆነ ለሕዝበ እስራኤል የሚያስተምርበትን የሕግ መጽሐፍ ጽፎ እንዲይዘውና እንዲያስተምር ታዘዘ በተለይም በዘዳግም ምዕራፍ 6፡4-9 ያለውን ኃይለ ቃል ስንመለከተው የመማር ማስተማር ሥራና ተግባር በቃልም በጽሁፍም የተጀመረበትና የተከናወነበት ጊዜ እንደነበር ቅዱስ መጽሐፍ ይነግረናል፡፡ ቃሉም “እስራኤል ሆይ ስማ አምላካችን እግዚአብሔር አንድ እግዚአብሔር ነው አንተም አምላክህን እግዚአብሔርን በፍጹም  ዛሬ አንተን የማዘውን ይህን ቃል በልብህ ያዝ፡፡ ለልጆችህም አስተምረው፣ በቤትህም ስትቀመጥ በመንገድም ስትሄድ፣ ስትተኛም ስትነሳም ተጫወተው፣ በእጅህም ምልክት አድርገህ እሰረው በአይኖችህም መካከል እንደክታብ ይሁንልህ በቤትህም መቃኖች በደጃፍህም በሮች ላይ ጻፈው”፡፡ በማለት እግዚአብሔር አምላክ ለሙሴ እንዳሰተማረውና ሙሴም የተማረውን ትምህርትና የተቀበለውን ሕገ ኦሪት ለልጆቹና ለሕዝብ እስራኤል በትጋት ፣ በቅንነትና ፍጽም በሆነ ፍቅር አስተማረ 5ቱን የሙሴ መጽሐፍ ተብለው የሚነገርላቸውን ሕገ ኦሪትም ኦሪትም ለትውልድ በማስተላለፍ እስከ አሁን ድረስ እንማርበታለን ዘመኑም 3500 ዓመት እንደሆነው ከቅዱስ መጽሐፍ ታሪክ እንረዳለን /ከሙሴ እስከ አሁን ያለው ዘመን)

እግዚአብሔር አምላክ ክህነትን ከምስፍና ጋር አጣምሮ የያዘውን ሙሴን የሚረዳና የክህነት አገልግሎትንም ከምስፍና ለመለየት ስለፈለገ ወንድሙን አሮንን ካህን አድርጎ እንዲሾመው ካህኑ አሮንንም የሙሴ አፈ ጉባኤ /አፈ መምህር/ ሁኖ የክህነት አገልግሎትን እርሱና ልጆቹ ተሾመ የማስተማር ሥራ ወይም ቀጥሎ አስተማሪ /ዘጸ 28፡1 ፣ 29፡1/ የአሮንን ፈለግ በመከተል ሌዋውያኑ የማስተማር ስራቸውን አስተምረዋል፡፡ የክህነት አገልግሎትንም ሰጥተዋል፡፡ ሌላው በዘመነ መሳፍንትና ዘመነ ንግስታት የተነሱት ካህናትና ነቢያት ስለእግዚአብሔር ሕልውና ሳያፍሩና ሳይፈሩ አስተምረዋል፡፡ ሕዝቡ በምክረ ካህን ፣ በፍቃደ ካህን እንዲጓዝ ምክርና ተግሳጽ ሰጥተዋል ከእነዚህም በዋናነት የሚጠቀሱት ኢያሱ፣ ዳዊት፣ ሰሎሞን፣ ኢሳይያስ፣ ኤርምያስ፣ ሕዝቅኤል ዳንኤልና ሌሎችም ነቢያት የማስተማር ሥራቸውን በብቃትና በንቃት ተወጥተዋል ታላቁንና የመጨረሻውን የክብር አክሊል ከፈጣሪያቸው ተሸልመዋል፡፡

የመንፈሳዊ ትምህርት አሰጣጥ በአዲስ ኪዳን

በብሉይና በአዲስ ኪዳን መካከል የነበረው መጥምቀ መለኮት ቅድስ ዮሐንስ “ነስሑ ወእመኑ እስመ ቀርብት ይእቲ መንግስተ ሰማት” መንግስት ሰማት ቀርባለችና ንስሐ ግቡ እያለ ያስተምር እንደነበረ የንስሐ ጥምቀትም ያጠምቅ እደነበረ ብዙ ተከታይ ተማሪዎችም እንደነበሩት የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ይነግረናል፡፡ /ማቲ 3፡2 ፣11፡2/

ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመዋዕለ ሥጋዌው 12 ዓመት በሆነው ጊዜ በኢየሩሳሌም ከበነበሩ መምህራን መካከል ተገኝቶ እንደተማረና ለመምህራኑም ልዩ ልዩ ጥያቄ እንዳቀረበላቸው በመልስና ከቃሉ ንግግር ማማር የተነሳ የሰሙትና ይገረሙ እንደነበር ከቅዱስ ቃሉ መረዳት ይቻላል /ሉቃ 2፡46/ ከዚህም በተጨማሪ ጌታችን መድኃኔታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ምስጋና ይግባውና እንደ አምላክነቱ ሳይሆን እንደ ሰውነቱ ቀስ በቀስ በሚያድግበት ወቅት ዕድሜው ለትምህርት በደረሰ ጊዜ ትምህርት ቤት ገብቶ እንደተማረ መምህራኑ በሚያስተምሩት ጊዜ ልዩ ልዩ ጥያቄ ያቀርብ እደነበርና የተግባረ ዕድ ሥራንም መምህራኑን ይረዳቸው እንደነበር በተአምረ ኢየሱስ ተጠቅሶ /ተጽፎ/ ይገኛል፡፡

ከዚህም ጋር ተያይዞ በመዋዕለ ሥጋዌው 30 ዓመት ሲሞላው ተጠምቆ ገዳመ ቆሮንጦስ ገብቶ አርባ ቀንና አርባ ሌሊት ከጾመ በኋላ የማስተማር ሥራውን ጀመረ ደቀ መዛሙርቱንም ከተለያዩ ተግባረ ሥራ ለወንጌል አገልግሎት መረጠ /ማሬ 4፡17/ 12ቱን ሐዋርያት ደቀ መዛሙርት መርጦና አስተምሮ ሙሉ ሥልጣንም ሰጥቶ በዓለም ዙሪያ ወንጌልን እንዲያስተምሩ ከተሟላ የእምነት ትጥቅ ጋር ተላኩ /ማቴ 10፡1-42/

በመቀጠልም በድንቁርና ዓለም ውስጥ ያለው የሰው ዘር ያውቅ ይረዳና ይማር ዘንድ ሌሎችን ሰባ መምህራንን መርጦ አሰልጥኖና ባለሙሉ ሥልጣን አድርጎ አልጫ የሆነውን ዓለም በትምህርት ጨው እንዲያጣፍጡ ሾማቸው /ሉቃስ 10፡1/ በአጠቃላይ በ3 ዓመት ከ3ወር ውስጥ ዓለምን ዞረው የሚስተምሩ ደቀ መዛሙርትን መርጦና ሹሞ ከመላኩም ሌላ የ5 ገበያ ከ5,000 ሕዝብ በላይ ይከተለው እንደነበር ቅዱስ መጽሐፍ ይነግረናል ከዚህ ላይ መርዳትና መናገር የምንችለው የመማር ማስተማር ሥራ ቀደም ሲል የነበሩት መምህራን ነቢያት የጀመሩትና ያስተማሩ ቢሆንም የህግና የሥርዓት ጀማሪውና ፈጸሜው ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የመማርንና የማስተማርን ጥቅም የሰው ልጅ አውቆና ተረድቶ እንዲማር ራሱ ለሰው ልጆች አርአያ ምሳሌ ለመሆን የጥበብና የዕውቀት ምንጭና ፈጣሪ ቢሆንም እንደሰውነቱ ትምህርት ቤት ገብቶ ተምሮአል አስተምሮአል ባለሙሉ ሥልጣን አድርጎ ሐዋርያትን ሰባ ሁለቱን ደቀ መዘሙርት መርጦ የሰማይና የምድር ስልጣን ሰጥቶ ስለላካቸው ዓለምን በ4 ማዕዘን ዙረው አስተማሩ፡

የነቢያትንና የሐዋርያትን ፈለግ በመከተል ብዙዎች መምህራን ሊቀውተ ቤተ ክርስቲያን የማስተማር ጠቀሜታን አውቀውና ተረድተው ዋጋቸው ከልዑል እግዚአብሔር ለመቀበል ራሳቸውን መስዋዕት አድርገው አስተምረዋል መክረዋል ፡፡

ወደ ሀገራችን ኢትዮጵያ የመንፈሳዊው የትምህርት አሰጣጥ እንዴት እንደነበር በአጭሩ ስንመለከተው በቀዳማዊው ምንሊክ ዘመን /በ900 ዓመተ ዓለም አካባቢ/ ጽላተ ሙሴና ሰባው ለቃውንት /የብሉይ ኪዳን መምህራን/ ወደ ሀገራችን ኢትዮጵያ ከመምጣታቸው በፊት ሀገራችን ኢትዮጵያን በፈጣሪ  የምታምንና ሕገ እግዚአብሔርን የምታስተምር እደነበረች ታሪክ ቢነግረንም የሕገ ኦሪት ትምህርት መስፋፋትና መጠናከር የጀመረው ከቀዳማዊ ምንሊክ ከታቦተ ሙሴ መግባትና በሊቀ ካህናቱ አዛርያስ መሪነት የሰባው ሊቃውንቱ  ወደ ሀገራች መምጣት ከእነርሱም ጋር የመጡት መጻህፍተ ብሉያት መገኘት ሲሆን የክርስቶስንና የሐዋርትን አስተምሮ ተከትሎ በ34 ዓ.ም ጥቅምት ወደ ሀገራችን በኢትዮጵያው ጀንደረባ አማካኝነት መግባት /የሐ.ሥራ 8፡26-40 / በመቀጠልም በ4ኛው ክፍለ ዘመን በአብርሃና አጽብሃ ዘመነ መንግስት በከሳቴ ብርሃን አባ ሰላማ አማካኝነት የሀዲስ ኪዳን እምነትና ሥርዓትን ተቀብላ ዲያቆናትን፤ቀሳውስትን፤ መምህራን፤ በማስተማርና ሥልጣነ ክህነትን በመስጠት ቤተ ክርስቲያን እንድትሰፉና እንድትስፋፋ ሆነች፡፡ አዳዲስ አብያተ ክርስቲያናትም እንዲሠሩ ሆነ በመቀጠልም በ5ኛ ክፍለ ዘመን የ9ኑ ቅዱሳን ወደ ሀገራችን መግባትና ገዳማትን መመሥረትና ማስተማር የቤተ ክርስቲያን መጠናከሪያ የወንጌል ማስተማር ሥራ በመስፋፋት ላይ እደነበር ከቤተ ክርስቲያን ታሪክ ለመረዳት ይቻላል፡፡

ጠቅለል ለማድረግ የትምህርትና የሌሎችንም የሥራ ዘር ማዕከል የነበረችው ቅድስት ቤተ ክርስቲያን በአሠራር መላላት፣ የተጠናከረ የአደረጃጀት ሥልትና ዘዴ ያለመኖር፣ የእኔነት ስሜትና ፈላጎት ያለመኖር ይሁን ወይም ባልታወቀ ምክንያት የመንፈስ ቅዱስ ብርሃን በልዩ መልክ ያበራላትና የተቀደሰ ተግባሯንና ዓላማዋን በልዩ የመንፈስ ቅዱስ ምርጫ ታከናውንና ታስተምር የነበረችው ቤተ ክርስቲያን የመማር ማስተማሩ ሥራ ቀዝቅዞ ይታያልና በከፍተኛ ሁኔታ ልዩ ትኩረት ተሰጥቶት አደረጃጀቱም ሆነ አሠራሩ የቤተ ክርስቲኒቱ አስተምህሮ እንዳለ ሆኖ ዘመኑ በሚፈቅደው መልኩ ለሁሉም የቤተ ክርስቲያኒቱ ልዩ ልዩ ሠራተኞች የተለያዩ ሥልጠናዎችን በመስጠትና ሠራተኞችን በማብቃት እንደ አባቶቻችን ለቤተ ክስቲያን ብዙ ሥራ መስራት ይቻላል ፡፡

መንፈሳዊ ፍርድ ቤት

ዓለም ከተፈጠረ ዘመን ጀምሮ ሕግ የበላይ ሆኖ በምድራችን ኑሯል፡፡ መጽሐፍት ከመጻፋቸው ሕግ ከመስጠቱ በፊት ሰዎች በተሰጣቸው መለኮታዊ ጸጋ በልቦናቸው በማገናዘብ ብቻ ሕግን ሲያከብሩ ኑሯል፡፡ ይህ ዘመን ሕገ ልቦና በመባል ይታወቃል፡፡

ሕገ ልቦና

ይህ ዘመን ከአዳም እስከ ነብዩ ሙሴ የነበረው ዘመን ነው፡፡ ከአዳም ጀምሮ የነበሩት አበው /አባቶች ህገ እግዚአብሔር በሕሊናቸው በማመዛዘን በልቦናቸው በመገንዘብ ክፋትና ጥፋትን በመተው ለአምላካቸው ለእግዚአብሔር በመገዛት ፍጹሞ ሕገ ልቦና ሕገ እግዚአብሔርን የጠበቁበት ዘመን ነበር፡፡ በሕገ ልቦና የተሰጣቸው ሕገ እግዚአብሔር የጣሱት ደግሞ በዚሁ በህግ ልቦና ተዳኝተው ለፍርድ በቅተዋል ለዚህም ታላቅ ምሳሌ የሚሆኑት በኖህ ዘመን የነበሩት ሕዝቦችና ሰዶምና ገሞራ ዋናዎቹ ሲሆን ሕገ እግዚአብሄርን በማክበር ደግሞ የያዕቆብ ልጅ ዮሴፍ ይጠቀሳል፡፡ ኦሪ ዘፍ 6፡1-22 ዘፍ19፡1-30 ዘፍ 39፡1-21

ሕገ ኦሪት

ከነብዩ ሙሴ እስከ ሀዲስ ኪዳን የነበረው ሕግ ነው፡፡ ይህ እስራኤል ከግብፅ ነፃ መውጣት ከጀመሩበት ከኮሬብ /ደብረሲና/ ጀምሮ የተሰጠ ሕግ ነው፡፡ በዚህ ዘመን በሕገ ኦሪት ከልቦና  ህግ ተወጥቶ ወደ ሕግ ትዕዛዛዊ የተገባበት ዘመን ነበር፡፡ የዚያን ዘመን ሕጎች መጽሐፍት የተፃፉበት የህግ መምህርን የተነሱበት የምጣኔ ሀብትና፣ የማሕበራዊ፣ እንዲሁም ፓለቲካዊ የሆኑ የሀገር፣ የህዝብ፣ የመሬት፣ የንብረት የመብት ሕጎች የረቀቀበት ዘመን ነበር፡፡ ከዚህ ውጪ ዝነኛው የሕጎች ሁሉ ምንጭ የሆነው ከሲና ተራራ ላይ በቃል ኪዳኑ ታቦት ላይ ተጽፎ የተገኘው ለሙሴ የተሰጠው አስርቱ /10ቱ/ ትዕዛዛት የተሰጠው በሕገ ኦሪት ነው፡፡ ዘፀ 20፡1

  1. ከእኔ በቀር ሌሎች አማልክት አይሁንልህ፤
  2. የእግዚአብሔር አምላክህን ስም በከንቱ አትጥራ፤
  3. የሰንበትን ቀን ትቀድሰው ዘንድ አስብ፤
  4. አባትህንና እናትህን አክብር፤
  5. አትግደል፤
  6. አትስረቅ፤
  7. በሐሰት አትመስክር፤
  8. ለጣዖት አትስገድ፤
  9. አታመንዝር፤
  10. የባልንጀራህን ቤት አትመኝ፡፡ ዘጸ 20፡1-17

እነዚህ ሕጎች እስከ መድኃኒዓለም ኢየሱስ ክርስቶስ መምጣት የቀጠሉ ሲሆን ኢየሱስ ክርስቶስም ኦሪትና ነቢያትን ልፈፀም እንጂ ልሽር አልመጣሁም በማለት ሕጉን እንዳፀናው ገልፆ አስተምሯል ፡፡በብሉይ ኪዳን /በኦሪት/ የነበሩት በዓመተ ፍዳ፣ በዓመተ ኩነኔ የነበሩ ስለነበሩ ፍዳ ሞት አልነበሩም፡፡ እግኢአብሔር እውነተኛ ዳኛ ስለነበር በጥልቀት በነቢያቱ፣ በመሳፍንቱ ከዚያም በነገስታቱ ፍትሃዊነት እንዲሰፍን ቅዱስ ትዕዛዙን በየዘመኑ ይልክ ነበር፡፡ ፍትህ ያዛቡትን ከመገዘት ፈቀቅ ያሉትን ሕገ ኦሪት /ህገ እግዚአብሔርን/ የተጣሱትን በእውነተኛ ፈራጅነቱ ነቢያቱን ፣ መሳፍንቱን ፣ ነገስታቱን ከብዙ ማስጠንቀቂያ በግል ቀጥቶአቸዋል፡፡ ከዚህ ውጪ እነዚህ በእግዚአብሔር ፍቃድ ከተነሱት ነቢያትና መሳፍንት በህገ እግዚአብሔር ሲዳኙ የኖሩ ሲሆን ከሳኦል ጀምረው ያሉት ነገስታት ደግሞ ሲፈርዱ ኖረዋል፡፡ ለምሳሌ የታላቁ ንጉስ የዳዊት ልጅ ሰሎሞን መጥቀስ ይቻላል፡፡

የምእመናን አገልግሎት

ምእመናን በሃይማኖት የጸኑ፣ በምግባር የቀኑ ይሆኑ ዘንድ በሞራል ሊገነቡ ይገባል፡፡ እንደዚህ ሲባል ግን  በእውነት ላይ የተመሰረተ ምስጋና፤ ሞራላቸውን ይገነባል ለማለት እንጂ ባልሰሩት ይመስገኑ ማለት አይሆንም፡፡ የማይገባ ምስጋና ስድብ ነው፡፡ የሚገባ ምስጋና ግን ትልቅ ሽልማት ነው፡፡ ስለሆነም ቅዱስ ጳውሎስ በሚገባ ተጠቅሞታል፡፡

‹‹ርቱዕ ናእኩቶ ለእግዚአብሔር በኵሉ በእንቲአክሙ አኃዊነ በከመ ይደልዎ፤ እስመ ዐብየት ሃይማኖትክሙ ወፈድፈደት ተፋቅሮትክሙ ምስለ ኵሉ ቢጽክሙ ከመንሕነኒ ንትመካሕ ብክሙ በቤተክርስቲያኑ ለእግዚአብሔር በእንተ ሃይማኖትክሙ፣ ወትዕግሥትክሙ፣ በሕማምክሙ፣ ወምንዳቤክሙ፣ ዘትትኤገሡ፡፡ ወንድሞቻችን ስለ እናንተ ዘወትር እግዚአብሔርን ልናመሰግነው ይገባል፤ እንደሚገባው ሃይማኖታችሁ ሰፍታለችና፤ ከባልንጀራችሁ ሁሉ ጋር ፍቅራችሁም በዝታለች፡፡ እኛም በእናንተ እንመካ ዘንድ በእግዚአብሔር ቤተክርስቲያን ውስጥ ስለ ሃይማኖታችሁ፣ ስለ ትዕግስታችሁ፣ ታግሳችሁ፣ በምትቀበሉት መከራ፡፡›› 2ኛ፡ተሰ፡1፡3-4፡፡

‹‹ወንድሞቻችን እኛስ ዘወትር እግዚአብሔርን ልናመሰግነው ይገባል፤ እግዚአብሔር ስለወደዳችሁ ስለ እናንተ የሕይወት ባለቤት እግዚአብሔር ይቅር ብሎ መርጦአችኋልና፤ በመንፈስ በመቀደስና በእውነተኛ ሃይማኖት፡፡›› 2ኛ፡ ተሰ፡1347፡፡

‹‹ሙኑ ተስፋነ ወፍሥሐነ ወአክሊለ ምክሕነ አኮኑ አንትሙ በቅድመ እግዚእነ ኢየሱስ ክርስቶስ በምጽአቱ፡፡ እስመ አንትሙ ክብርነ ወፍሥሐነ፡፡ አለኝታችን ማነው? ደስታችንስ? የመመኪያችን ዘውድስ እናንተ አደደላችሁምን? በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ ፊት በሚመጣበት ጊዜ፣ ክብራችን ደስታችን እናንተ ናችሁና፡፡››
1ኛ፡ተሰ፡2፡19-20፡፡ ወዘተ… ሲሆኑ ይህን መነሻ በማድረግ የአዲስ አበባ ሀገረ ስብከት አገልግሎትን በተመለከተ ለሁሉም ገዳማትና አድባራት በሕጉና በደንቡ እንዲያገለግሉ መመሪያ በማስተላለፍ የአድባራትና ገዳማት ካህናት የአጥቢያው ምእመናን በአቅራቢያቸው ዘመኑ የሚፈቅደውን ሙሉ አገልግሎት ማግኘት እንዲችሉ ብዙ ሥራዎች ተሰርተዋል በመሰራትመ ላይ ይገኛሉ፡፡

  • ለአድባራትና ገዳማት አስተዳዳሪዎች የአቅም ግንባታ ሥልጠና በመሥጠት ማለትም ሁሉንም የቤተክርስቲያን አገልጋዮች እንደ ቃለ ዓዋዲው መመሪያ መሠረት ለተገልጋዩ ማኅበረ ሰብ/ምእመን በእኩል ዓይን በማየት ከአድልዎ ነፃ የሆነ ፍትሕ እንዲያሰፍኑ የግንዛቤ ማስጨበጫ ትምህርት በስርጸት ተገንዝበው እንዲተገብሩ በማድረግ፡፡
  • ለካህናቱም እነዲሁ በተመሳሳይ ሁኔታ የግንዛቤ ማስጨበጫ ትምህርት ተሰጥቶ እነሱም ደግሞ ለንሥሐ ልጆቻቸው ቢቻል በየ15 ቀናት ካልተቻለ በወር አንድ ጊዜ ንሥሐ ልጆቻቸው እየሰበሰቡ እንዲያስተምሯቸውና እንዲመክሯቸው መመሪያን ከመስጠት በሻገር አፈጻጸሙን እየተከታተለና እየገመገመ የአገልግሎት አሰጣጡ ሥርአት ዘመኑ በሚፈቅደው መልኩ እንዲሆንና  
  • በየአድባራቱና ገዳማቱ ከሌሎች ተመሳሳይ መመሪያ ኃላፊዎች ጋር በመተባበር የአገልግሎትሥራቸውን/ አገልግሎታቸውን በመገምገም የጎደለውን እንዲሟላ፤ የጠመመውን እንዲቃና እና ምእመናን ከእናት ቤተ ክርስቲያናቸው ማግኘት የሚገባቸውን መንፈሳዊና ማህበራዊ አገልግሎት ማግኘት እንዲችሉ ሀገረ ስብከቱ እስከ  አጥቢያ ድረስ ባሉ የቤተ ክርስቲያኒቱ አገልግሎት መስጫ ተቅዋማት ምእመናን የተሟላ አገልግሎት እንዲያገኙ በመስራት ላይ ነው፡፡